Κοινωνία

18 Μαρτίου 2020 18:47

Κορονοϊός: η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν ειναι απόλυτη, λέει η Αρχή

Διάβασέ μου το...

Οδηγίες από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τη δημοσίευση ή μη των στοιχειων των νοσούντων...

Κορονοϊός: η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν ειναι απόλυτη, λέει η Αρχή
Σειρά οδηγιών για τα προσωπικά δεδομένων των κρουσμάτων του κορονοϊού έδωσε στη δημοσιότητα η Αρχή Προστασίας ?εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Μεταξύ άλλων, γίνεται λόγος για την ανάγκη σεβασμού των θεµελιωδών δικαιωµάτων και ελευθεριών των πολιτών, λόγω της εµφάνισης του Covid—2019, του περιορισµού της διάδοσής του και της λήψης των αναγκαίων µέτρων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή Προστασίας επισημαίνει τις προϋποθέσεις, κατά τις οποίες επιτρέπεται η δημοσιοποίηση των στοιχείων των νοσούντων ή των αποθανόντων.

Πιο αναλυτικά:
Οι πληροφορίες σχετικά µε την κατάσταση της υγείας ενός φυσικού προσώπου, περιλαµβανοµένης της παροχής υπηρεσιών υγειονοµικής φροντίδας σε αυτό, συνιστούν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία, δηλαδή ειδικής κατηγορίας δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, τα οποία υπόκεινται σε αυστηρότερο καθεστώς προστασίας.

Η προφορική ενηµέρωση ότι το υποκείµενο των δεδοµένων νοσεί από τον κορονοϊό ή ότι η σωµατική θερµοκρασία του έχει µετρηθεί ως ανώτερη του φυσιολογικού συνιστούν µεν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, πλην όµως η σχετική νοµοθεσία δεν εφαρµόζεται εάν οι ανωτέρω πληροφορίες δεν έχουν περιληφθεί σε σύστηµα αρχειοθέτησης σε περίπτωση µη αυτοµατοποιηµένης (χειροκίνητης) επεξεργασίας ή δεν έχουν περιληφθεί σε αυτοµατοποιηµένη επεξεργασία.

Το δικαίωµα στην προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι απόλυτο δικαίωµα. Πρέπει να εκτιµάται σε σχέση µε τη λειτουργία του στην κοινωνία και να σταθµίζεται σε σχέση µε άλλα θεµελιώδη δικαιώµατα, σύµφωνα µε την αρχή της αναλογικότητας (αιτ. σκ. 4 ΓΚΠ?). Από το σύνολο των ανωτέρω υπ' αρ. 1-3 σκέψεων προκύπτει ότι η εφαρµογή του νοµικού πλαισίου για την προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα δεν συνιστά εµπόδιο στη λήψη των αναγκαίων µέτρων αντιµετώπισης του κορονοϊού. Αντιθέτως, παρέχονται οι νοµικές βάσεις για την αναγκαία επεξεργασία, µε την επιφύλαξη ότι τηρούνται οι βασικές αρχές και εξασφαλίζονται οι σχετικές ουσιαστικές και διαδικαστικές εγγυήσεις και προϋποθέσεις σύννοµης επεξεργασίας.

Επισηµαίνεται ότι η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα υγείας στο πλαίσιο λήψης µέτρων κατά του κορονοϊού διενεργείται από τις αρµόδιες δηµόσιες αρχές ως απαραίτητη για λόγους δηµοσίου συµφέροντος στον τοµέα της δηµόσιας υγείας, στις οποίες περιλαµβάνεται και η προστασία έναντι σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας. ?ς εκ τούτου οι αρµόδιες δηµόσιες αρχές αποτελούν τους υπευθύνους επεξεργασίας που επεξεργάζονται δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα απλά και υγείας (ειδικής κατηγορίας) για την προστασία της δηµόσιας υγείας.

Όσον αφορά τον ιδιωτικό τοµέα, ιδίως τις εργασιακές σχέσεις, προκύπτει ότι, αφενός, ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζοµένων λαµβάνοντας τα αναγκαία συναφή προστατευτικά µέτρα προς αποφυγή επέλευσης σοβαρού, άµεσου και αναπόφευκτου κινδύνου αυτών, εγγυώµενος το ασφαλές και υγιές περιβάλλον εργασίας µε τη συνδροµή των εργαζοµένων, αφετέρου, οι εργαζόµενοι οµοίως υποχρεούνται να εφαρµόζουν τους κανόνες υγείας και ασφάλειας των ιδίων αλλά και άλλων ατόµων που επηρεάζονται από πράξεις ή παραλείψεις τους, περιλαµβανοµένης της υποχρέωσής τους να αναφέρουν αµέσως στον εργοδότη ή/και στον εκτελούντα καθήκοντα ιατρού εργασίας όλες τις καταστάσεις που µπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι παρουσιάζουν άµεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία.

Έτσι:

Στο µέτρο κατά το οποίο εφαρµόζεται η νοµοθεσία για την προστασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, οι εργοδότες νοµιµοποιούνται να επεξεργάζονται δεδοµένα για την προστασία της υγείας των εργαζοµένων και των ιδίων και πάντα υπό τις οδηγίες των αρµόδιων αρχών για την εφαρµογή των µέτρων1 που λήφθηκαν µε τις ΠΝΠ στο µέτρο που συνιστούν επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα.

O υπεύθυνος επεξεργασίας προβαίνει στις αναγκαίες πράξεις επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για την επίτευξη των επιδιωκόµενων σκοπών χωρίς να µπορεί εκ προοιµίου να αποκλειστεί ως απαγορευµένη οποιαδήποτε πράξη επεξεργασίας, ιδίως στην παρούσα χρονική κρίσιµη και πρωτόγνωρη συγκυρία και εφόσον πληρούνται επιπλέον οι προϋποθέσεις που περιλαµβάνονται στις υπ' αρ. 1-2 σκέψεις της παρούσας. Είναι αυτονόητο ότι η επεξεργασία αυτή πραγµατοποιείται στο πλαίσιο της αρχής της λογοδοσίας.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην αξιολόγηση του ενδεχοµένου συλλογής µόνο των αναγκαίων πληροφοριών που συνδέονται αποκλειστικά µε τον επιδιωκόµενο σκοπό (αρχές του περιορισµού της επεξεργασίας σε συνδυασµό µε την αρχή της αναλογικότητας), τηρουµένης της αρχής της ασφαλούς επεξεργασίας (ιδίως της εµπιστευτικότητας πληροφοριών) δια της λήψης της απαραίτητων τεχνικών και οργανωτικών µέτρων ασφαλείας. Επισηµαίνεται ότι η συλλογή και η εν γένει επεξεργασία των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα που παρουσιάζουν επαχθή χαρακτήρα και συνιστούν περιορισµό ατοµικών δικαιωµάτων, όπως πχ η θερµοµέτρηση στην είσοδο του χώρου εργασίας.

Η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα θανόντων δεν εµπίπτει καταρχήν στο προστατευτικό πεδίο των κανόνων προστασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα (αιτ. σκ. 27 ΓΚΠ?). ?εδοµένου, ωστόσο, ότι η αποκάλυψη των στοιχείων ταυτοποίησης θανόντων από τον κορονοϊό ενδέχεται να οδηγεί σε έµµεση ταυτοποίηση ζώντων φυσικών προσώπων που είχαν έρθει σε επαφή ή υπήρξαν οικείοι των θανόντων για τους οποίους εφαρµόζονται οι συναφείς κανόνες, πρέπει η επεξεργασία να γίνεται σύµφωνα µε τις γενικές αρχές επεξεργασίας του άρθρου 5 παρ. 1 σε συνδυασµό µε το άρθρο 6 ΓΚΠ?.

Παράλληλα:

Η από µέρους των ήδη νοσούντων από τον κορονοϊό ασθενών, οικειοθελής δηµοσιοποίηση της κατάστασης της υγείας τους, παρέχει νοµική βάση επεξεργασίας των συγκεκριµένων δεδοµένων υγείας υπό τον όρο της τήρησης των αρχών του άρθρου 5 ΓΚΠ? σε συνδυασµό µε τυχόν ειδικότερες διατάξεις της εθνικής νοµοθεσίας, περιλαµβανοµένων και των ΠΝΠ.

H από µέρους των υπευθύνων επεξεργασίας γνωστοποίηση σε τρίτους πληροφοριών για την κατάσταση υγείας των υποκειµένων των δεδοµένων όταν αυτή συνιστά επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, δεν είναι επιτρεπτή αν δηµιουργεί κλίµα προκατάληψης και στιγµατισµού, επιπλέον δε ενδέχεται να δρα αποτρεπτικά στην τήρηση των µέτρων που ανακοινώθηκαν από τις αρµόδιες δηµόσιες αρχές µε αποτέλεσµα να αντιστρατεύεται τελικά την αποτελεσµατικότητα τους.

Τέλος, προ της τυχόν επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για δηµοσιογραφικούς σκοπούς, ιδίως ως προς την κατάσταση υγείας των υποκειµένων σε σχέση µε τον κορονοϊό, πέραν των προαναφεροµένων θα πρέπει πρωταρχικά να αξιολογείται η αναγκαιότητα αποκάλυψης στοιχείων ταυτοποίησης του υποκειµένου (π.χ. ονοµατεπώνυµο, φωτογραφία και άλλα προσδιοριστικά στοιχεία), δεδοµένου µάλιστα ότι οι αρµόδιες αρχές επεξεργάζονται δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα πολιτών επιδηµιολογικού συσχετισµού, δίχως τον προσδιορισµό προσωπικών στοιχείων ταυτότητας (βλ. άρ. 19 παρ. 2 ΠΝΠ ΦΕΚ Α'55/11-3-2020) ή κατόπιν ψευδωνυµοποίησης και λήψης των αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών µέτρων ασφαλείας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ